تاخیر در گفتار و صحبت کردن در سنین مشخصی که هرم سنی آن را مشخص میکند نوعی اختلال در گفتار محسوب میشود. در صورتی که کودک شما دارای تکامل نرمال جسمی میباشد و مراحل رشدی خود را به صورت نرمال طی میکند ولی هنوز قادر به صحبت کردن نمیباشد و تعداد کلماتی که میگوید از همسن های خودش کمتر میباشد دچار تاخیر در کلام میباشد. این کودکان دارای پردازش گفتاری کند تری نسبت به کودکان دیگر دارند درنتیجه دچار اختلالاتی در گفتار خود میشوند. در صورتی که دچار مشکلاتی در صحبت کردن کودک خود هستید یا کودکی با مشکل تاخیر در گفتار هستید در این مقاله همراه ما باشید.
صحبت کردن در کودکان دارای یک هرمی سنی مشخصی میباشد. بدین معنا که در هر سنی باید تعداد کلمات مشخصی را بگویند. این نمودار در کودکان میتواند مقداری متفاوت باشد. ولی حدود آن تقریبا در تمامی کودکان یکسان است. زمانی که کودکان از این هرم سنی دیر تر صحبت میکنند دچار تاخیر در گفتار شده اند.مثلا حرف نزدن کودک دو ساله میتواند به دلایل مختلفی در کودک ایجاد شده باشد. چرا که در این سن کودک باید تعداد کلمات زیادی بتواندن بگوید و وقتی که این کلمات را نمیتواند بگوید دچار تاخیر در کلام شده است. تاخیر در گفتار میتواند علل متفاوتی مثل کم شنوایی، فقر گفتاری محیطی، اختلالات روانشناختی و یا علل عصبی رشدی میباشد که حتما باید توسط متخصص ارزیابی شود. البته در بعضی از موارد علل ارثی نیز میتواند باعث تاخیر در گفتار کودکان شود. همچنین دلایلی مثل ابتلا به بعضی از اختلالات مانند اوتیسم، فلج مغزی یا سی پی، ضعف در عضلات دخیل در صحبت کردن نیز میتواند باعث تاخیر در صحبت کردن کودکان شود.
در صورتی که میخواهید مقالات بیشتری درباره حرف نزدن کودک دو ساله بخوانید روی آن کلیک کنید
همانطور که در بالا اشاره شد تاخیر در گفتار کودکان میتواند دلایل متفاوتی داشته باشد. در بعضی از کودکان به دلایل اختلالاتی مثل اوتیسم گفتار آنان با تاخیر مواجه میباشد. در بعضی از این کودکان ممکن است حتی گفتار رخ ندهد و کودکان هیچ وقت به گفتار هدفمند نرسد. بعضی دیگر از اختلالات مانند سی پی یا فلج مغزی نیز به همین صورت میباشند. در این اختلالات کودکان به دلایلی مثل ضعف در عضلات دخیل در صحبت کردن یا بلعیدن، اسپاسم در عضلات دخیل در صحبت کردن یا بلع دچار مشکلاتی در گفتار خود بشوند. همچنین در بعضی از کودکان به دلایل جسمانی مانند ناهماهنگی در انقباضات عضلات دخیل در صحبت کردن و یا عدم هماهنگی در گفتار و موارد مختلف صحبت کردن به تاخیر می افتد. به صورت کلی تاخیر در گفتار میتواند به دلایل ابتلا بع بعضی از اختلالات مغزی باشد. یا به دلایل ضربه ها و یا بیماری های مختلف مغزی که تکلم کودک را درگیر کند گفتار کودک را نیز درگیر نماید و تکلم به تاخیر بیوفتد.
به صورت کلی میتوان چند دسته علل را برای تاخیر در گفتار کودکان اشاره کرد:
عقب ماندگی ذهنی
تاخیر در تکامل سیستم عصبی
اختلالات زبانی
اختلالات اتیسم
مشکلات محیطی
بعضی از عوامل زیر نیز میتوانند افزایش دهنده تاخیر در گفتار کودکان باشند :
صحبت نکردن با کودک بخصوص در سنین زیر یک سالگی
بازی نکردن با کودک
شرکت ندادن کودک در گفت و گوها
بی ثباتی عاطفی در خانواده
محدود کردن دامنه فعالیت های کودک
انتقاد والدین از کودک
توجه والدین به کودک کوچکتر
تاخیر زبان میتواند انواع مختلفی را داشته باشد. یکی از این انواع آن تاخیر زبان از نوع بیانی و دیگری از نوع بیانی میباشد. یا کودک میتواند ترکیبی از این دو را داشته باشد.
یک کودک 2 ساله معمولا میتواند در حدود پنجاه کلمه بگوید و با کلمات دو الی سه کلمه ای صحبت کند.در سنین 3 سالگی واژگان آن ها به حدود 1000 کلمه افزایش خواهد یافت و با جملات سه الی چهار کلمه ای میتوانند صحبت کنند.
البته این ها دستورات کلی میباشند بدین معنا که تمامی کودکان طبق این الگو رشد نمیکنند و ممکن است تفاوت هایی داشته باشند به خصوص به علل ژنتیکی .بنابراین ارزیابی تخصصی توسط یک گفتاردرمان بسیار میتواند کمک کننده باشد.جدول زیر میتواند هرم سنی را که کودک با تاخیر در آن باید به یک گفتاردرمان مراجعه کند را نشان دهد.
در سنین 12 الی 18 ماهگی: در این سن کودک گفتار تک کلمه دارد و اولین کلمات خود را میگوید. سرعت ظهور واژه های جدید حول حوش 18 ماهگی و اغلب پس از کسب 50 کلمه افزایش میابد که به آن انفجار واژگانی میگویند. با افزایش خزانه واژگان بیانی، کودک از مرحله گفتار یک کلمه عبور میکنند و ترکیبات کلمات را آغاز میکنند. ترکیبات دوتایی واژه ها حدود 18 ماهگی رخ میدهد. برخی کودکان در حدود 2 سالگی بیان جملات 3 یا 4 کلمه ای مثل سوالات، دستورات، عبارات و اظهارات را شروع میکنند. در پایان 3 سالگی جمله و عبارات 4یا 5 کبمه ای میگویند اما خطاهای گرامری از ویژگی های گفتار کودکان حدود 4 سالگی است، اما تا پایان 4 سالگی خطاهای صرف و نحوی کاهش پیدا میکند.
در سنین 12 الی 18 ماهگیاولین واژه ها بیان میشود، از دستورات ساده پیروی میشود، یک تا سه مورد از اعضای بدنش را میشناسد، اغلب از گفتار نامفهموم استفاده میکند.
در 19 تا 24 ماهگی، بیشتر از کلمات استفاده میکند تا گفتار نامفهوم. خزانه ی واژگان بین50 الی 100کلمه یا بیشتر است. سوال این چیه را میرسد.5 عضو بدن را میشناسد. تقریبا 25 تا 50 درصد گفتار نامفهوم میباشد.
در 2 الی 3 سالگی 50 تا 0 درصد گفتار قابل درک میباشد.چندین عضو بدن را میشناسد. واژگان بیانی کودک 50 الی 250 کلمه یا بیشتر است. سرعت رشد واژه ها در این دوره بیشتر میباشد.
در 4 الی 5 سالگی :به داستان های ساده و کوتاه پاسخ مناسب میدهد. تا 10 به صورت طوطی وار میشمارد و واژگان بیانی آن ها 800 تا 2000 کلمه میباشد.
از آنجا که کودکان بسیار متفاوت از هم عمل میکنند تشخیص تاخیر گفتار حتما باید توسط یک متخصص انجام شود متخصص مغز و اعصاب یا روانپزشک کودک یا یک گفتاردرمان از متخصصینی هستند که میتوانند به ارزیابی تاخیر گفتار کودک کمک کنند. بین 10 تا 20 درصد از کودکان 2 ساله دارای تاخیر در گفتار هستند ، در حالی که مردان سه برابر بیشتر در این گروه قرار می گیرند. در حقیقت بیشتر این کودکان اختلال گفتار یا زبان ندارند و ممکن است تا 3 سالگی بسیاری از مشکل آنها برطرف شود.
در ابتدای مراحل باید مشخص شود که دلیل تاخیر در گفتار کودکان چیست. در صورت صلاحدید پزشک بیمار را به یک گفتاردرمان ارجاع میدهد. گفتاردرمان با ارزیابی های تخصصی که انجام میدهد دلایل تاخیر و روش های درمان را شروع میکند. در بعضی از موارد درمان در محیط منزل نیز صورت میپذیرد یعنی گفتاردرمان با ارائه ی درمان های لازم در محیط منزل به والدین کمک های لازم را انجام میدهد. درمان تاخیر گفتار در کودکان باید توسط متخصص گفتاردرمانی که دارای کارت نظام پزشکی میباشد صورت پذیرد. در کودکانی که درمان صورت نپذیرد میتواند دچار مشکلاتی مثل اعتماد به نفس پایین، مشکلاتی نظیر اختلال یادگیری در دوران مدرسه و بسیاری دیگر از مشکلات شود. مراکز گفتاردرمانی زیادی در شهر تهران قرار دارند. یکی از بهترین مرکز های گفتاردرمانی برای درمان تاخیر گفتار در کودکان مرکز گفتاردرمانی مهرآفرین میباش که با داشتن بخش های تخصصی میتواند برای درمان بسیاری از کودکان مورد استفاده قرار بگیرد. در صورت داشتن کودکانی با تاخیر گفتار میتوانید با شماره تماس های درج شده تماس بگیرید تا از مشاوره تخصصی ما بهره مند شوید.