شکاف کام و لب

شکاف کام یک بیماری دهانی میباشد که سالانه مقدار زیادی از کودکان را درگیر میکند. این اختلال یکی از شابع ترین اختلالات مادرزادی میباشد که ممکن است کودک دارای شکافی در لب بالا یا سقف دهان یا هردوی لب یا سقف دهان  باشد. ساختار های دهانی در دوران جنینی رشد و تکامل پیدا میکنند .در صورتی که این رشد به درستی اتفاق نیوفتند کودک مبتلا به شکاف کام یا لب میشود. این اختلال ممکن است به تنهایی برای کودک ایجاد شده باشد یا ممکن است همراه یک بیماری دیگر در کودک ایجاد شده باشداین نقص که در هنگام تولد تشخیص داده میشود در صورت عدم درمان بر زیبایی کودک میتواند تاثیر گذار باشد و در نتیجه بر عواطف و احساسات کودک در آینده تاثیر زیادی دارد. بر اساس آمار و گزارش ها مقدار هفت هزار تولد در سال کودک مبتلا به شکاف کام و لب در امریکا متولد میشوند که این آمار ممکن است رو به افزایش باشد. در صورتی که دارای کودک شکاف کام یا لب میباشید و دنبال درمان کودکتان میباشید میتوانید همراه ما در این مقاله باشید.

شکاف کام و لب چیست؟

شکاف کام و لب همانطور که در بالا توضیح داده شد یک بیماری مادرزادی میباشد. در این اختلال عضلات دهان و لب به درستی به هم جوش نمیخورد و در هنگام تولد این عارضه به روشنی نمایان میباشد .خوشبختانه این عارضه قابل درمان میباشد. این عارضه با توجه به شدت هم دارای درمان جراحی و هم در صورت نیاز درمان های توانبخشی و گفتاردرمانی بعد از آن میباشد. این اختلال بیشتر مربوط به یک بیماری ژنتیکی میباشد در صورتی که میتواند همراه با یک اختلال سندرمی نیز باشد.

علائم شکاف کام و لب شکری چیست؟

این اختلال در دوران نوزادی بعد از تولد به راحتی قابل تشخیص میباشد که با علائم زیر همراه میباشد:

شکاف در لب و سقف دهان کودک که این شکاف می‌تواند یک یا دو طرفه باشد و صورت را نیز در بر بگیرد.

شکاف لب ممکن است تنها به صورت شکاف کوچک در این قسمت دیده می‌شود یا به سمت لثه‌ی بالایی و سقف دهان در قسمت زیرین بینی وجود داشته باشد.

این شکاف در سقف دهان نیز ممکن است ایجاد شود و تغییری در صورت کودک مشاهده نشود.

شکاف کام میتواند باعث عفونت هایی در قسمت های مختلف کودک مثل شیپور استاش و گوش میانی شود .این اختلال همچنین باعث برگشت شیر هنگام تغذیه کودک شود.این اختلال همچنین ممکن است باعث ایجاد اختلالات گفتاری نیز در کودک شود که در این هنگام درمان های گفتاردرمانی نیز میتواند در کودک مفید واقع شود.این اختلال همچنین میتواند علائم زیر را در کودک ایجاد کند.

ü    اختلال در بلع کودک

ü    صوت نامناسب و تو دماغی صحبت کردن کودک

ü    برگشت مایعات در هنگام تغذیه کودک

علائم شکاف کام یا لب شکری چیست؟

همانطور که در بالا ذکر شد این اختلال به صورت مادرزادی میباشد. بنابراین این اختلال ژنتیکی میتواند باشد که میتواند از پدر یا مادر میتواند انتقال پیدا کند. اما مواردی که میتوانند احتمال انتقال این اختلال را در دوران بارداری بیشتر کنند به شرح زیر میباشند:

ü    مصرف دخانیات

ü    مصرف الکل

ü    استرس های دوران بارداری

ü    دیابت مادر

ü    نقص یا کمبود یک سری ویتامین ها در دوران بارداری

عوارض شکاف کام یا لب شکری چیست؟

 کودکان با اختلال لب شکری، بسته به نوع و شدت اختلال، با مشکلات زیادی مواجه میشوند که میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

مشکلات گفتاری: به دلیل اینکه که کام در تشکیل صدای کودک نقش زیادی و اصلی دارد، در افراد دارای مشکل کام شکافته مشکلات گفتاری وجود دارد.این مشکل یکی از مهمترین مشکلات این کودکان میباشد چرا که در گفتار کودک میتواند تاثیر گذار باشد. صدای ایجاد شده توسط این کودکان بیش‌تر از طریق بینی تشکیل خواهد شد.

عفونت گوش‌ میانی و از دست دادن شنوایی کودک : کودکان مبتلا این اختلال اکثراً با خطر عفونت گوش میانی و از دست دادن شنوایی رو به رو هستند.

بلع سخت: اولین بحث در کودک تازه متولد شده بحث تغذیه ی اوست. بسیاری از  کودکان مبتلا به لب شکری قادر به تغذیه با شیر مادر هستند، کودکان مبتلا به شکاف کام در گرفتن و مکیدن  سینه‌ی مادر با مشکلات بسیاری رو به رو میباشند.

شرایط اجتماعی کودک: کودکان مبتلا به لب شکری یا کام شکافته با مشکلات اجتماعی، رفتاری و احساسی زیادی رو به رو می‌شوند.این اختلال که بر ظاهر کودک میتواند اثر گذار باشد میتواند چالش های زیادی بر عواطف و احساسات کودک در بلند مدت ایجاد کند.

درمان شکاف کام و لب شکری

درمان این کودکان به صورت تیمی میباشد .یعنی به این صورت که تیمی از متخصصان در کنار همدیگر برای درمان این بیماری کار میکند. از آن جا که این اختلال باعث به وجود آمدن عارضه های مختلف گفتاری و ظاهری در کودک میشود درمان نیز به صورت تیمی در این کودکان است.

پزشک جراح: اولین خط درمان در این کودکان جراحی میباشد تا شکل ظاهری و ساختار های کودک اصلاح شود. این جراحی بنا بر تشخیص پزشک متخصص انجام میپذیرد و ممکن است در چند مرحله یا تک مرحله ای صورت پذیرد.

اصلاح لب شکری: این جراحی ممکن است در 3 الی 6 ماهگی اتفاق بیوفتد. 

اصلاح کام شکافته: که در 12 ماهگی اتفاق میوفتد و درمان زودتر آن نتایج بهتری میتواند حاصل پیدا کند.

جراحی‌های تکمیلی: که میتواند در سنین بالاتر اتفاق بیوفتد.

درمان های توانبخشی در شکاف کام

یکی از عارضه های بسیار مهم در شکاف کام توانبخشی و گفتاردرمانی بعد از اعمال جراحی میباشد .از آنجا که این کودکان دارای نقص های ظاهری و ساختاری میباشند بنابراین در تولید صداهای مختلف نیز ممکن است مشکل داشته باشند. همچنین به دلیل تن غیرطبیعی عضلات در این کودکان نیز ممکن است بلع در آن ها به مشکل بر بخورد. بنابراین گفتاردرمانی یکی از درمان های بسیار مهم در این کودکان در سنین بالاتر میباشد. گفتاردرمانی با اعمال تمرینات درمانی سعی در اصلاح تلفظ کلمات یا بلع صحیح در کودکان میشود و در اصلاح گفتار کودکان میتواند نقش بسیار مهمی داشته باشد. مرکز گفتاردرمانی مهر آفرین  با دارا بودن متخصصین با تجربه در زمینه ی توانبخشی کودکان شکاف کام میتواند کمک شایانی را به کودکان شکاف کام داشته باشد.

خلاصه مطلب

شکاف کام یکی از مشکلات و اختلالات شایع دوران کودکی میباشد که شیوع زیادی دارد. این اختلال که همراه با نقص ظاهری و گفتاری در کودکان ایجاد میشود به دلیل جوش نخوردن زبان یا لب در کودک ایجاد میشود. عوارض گفتاری و ظاهری در این کودکان ممکن است باعث مشکلاتی در کودکان شود. درمان های این کودکان شامل جراحی و توانبخشی بعد از آن که شامل گفتاردرمانی در منزل میباشد میشود و نقش مهمی را در سلامت کودک ایجاد میکند.