آب درمانی 

بسیاری از انسان ها بعد از یک خستگی طولانی در طول روز با یک دوش آب گرم بسیاری از خستگی های خود را برطرف میکنند. آب به دلیل ماهیت خود و به دلیل اینکه وزن بدن را میگیرد در درمان بسیاری از بیماری ها کاربرد دارد. بسیاری از بیماری های مغز و اعصاب چه در حیطه ی اطفال و چه در حیطه ی بزرگسال میتوانند از خدمات آب درمانی بهره مند شوند. در آب درمانی تمرینات مخصوص به خود بیماری را در آب انجام میدهند و اگر درست توسط یک کلینیک کاردرمانی یا فیزیوتراپ متخصص انجام شود میتواند کاربرد های زیادی را برای بیمار ایفا کند. بسیاری از بیماری ها هستند که میتواند محددودیت حرکتی ایجاد کنند یا سفتی درعضلات را ایجاد کنند. بنابراین با آب درمانی میتوان عوارض بسیاری از بیماران را کاهش داد.

آب درمانی چیست؟

آب درمانی همانطور که از اسمش پیداس یک روش درمانی میباشد که در آب انجام میشود. مایعات به دلیل خاصیت خود میتواند وزن فرد را بگیرد و به اصطلاح فرد را سبک تر کند. همچنین با ایجاد مقاومت بر روی عضلات میتواند باعث تقویت عضلات شود. تمرینات ورزشی و درمانی خاصی برای هریک از بیماری ها برای تقویت یک عضله ی خاص در آب توسط کاردرمانی یا فیزیوتراپ انجام میشود. در این روش ابزار های خاصی نیز استفاده میشود و میتوان ابزار های ورزشی مثل تردمیل یا دوچرخه ثابت را نیز در این روش در آب استفاده نمود. این روش هم در حوزه اطفال هم در حوزه بزرگسال کاربرد های زیادی دارد. بیماران حوزه اطفال مثل کودکان سی پی یا فلج مغزی یا هر کدام از بیماری هایی که مشکلات جسمی برای کودک ایجاد میکنند. ارتروز مشکلات دیسک کمر و دیگر بیماری های ارتوپدی نیز در بزرگسالان نیز میتواند از این روش درمانی بهره مند شود.

فواید و کاربرد آب درمانی

آب درمانی فواید و کاربرد های زیادی برای بیماری ها و افراد مختلفی در زمینه های گوناگون دارد. به صورت خلاصه و تیتر وار به موارد زیر میتوانم اشاره کرد:

۱- بهبود مشکلات قلبی و عروقی

هنگامی که فرد در آب فعالیت های تمرینی را زیر نظر متخصص مربوطه انجام میدهد باعث میشود جریان خونش افزایش پیدا کند. این امر زمانی که فرد در داخل آب گرم انجام میشود بیشتر هم میشود. این امر باعث افزایش سوخت ساز بدن و به طبع آن عروق بدن و در نتیجه باعث بهبود فعالیت ها ی قلب و افزایش عملکرد قلب نیز میشود.

تقویت عضلات بدن

در هنگامی که فرد داخل آب تمرینات را انجام میدهد وزن فرد تغییر میکند در نتیجه انجام فعالیت ها راحت تر میشود. همچنین به دلیل مقاومتی که آب برای عضلات ایجاد میکند باعث میشود جریان خونی ایجاد شده در عضلات زیاد شود. این امر به تقویت عضلات بیمار کمک زیادی میکند. در بسیاری از بیمارانی که ضعف عضله باعث بیماری میشود از این طریق میتوان به آن کمک کرد.بیمارانی مثل فلج مغزی یا سی پی به دلیل محدودیت حرکتی ایجاد شده به دلیل اسپاسم های عضلات در هنگامی که در آب قرار میگیرند باعث میشود اسپاسم عضلات و سفتی عضلات در آن ها کاهش معناداری پیدا کند. در نتیجه برای تقویت عضلات تاثیر بیشتری بر کودک دارد. همچنین در بیمارانی مثل ارتروز و دیسک کمر و ام اس نیز بیمارن با انجام تمرینات کاردرمانی در آب میتوانند در کاهش بیماری نقش زیادی داشته باشند. در بیمارن ام اس یکی از درمان های بسیار کاربردی در آنان میتواند انجام کاردرمانی در آب باشد که فایده های زیادی برای بیمار داشته باشد.

کاهش استرس

 خستگی ایجاد شده در عضلات بدن را میتوان با آب درمانی کاهش داد. هنگام فعالیت در آب عضلات بدن ریلکس تر شده و میتواند باعث کاهش خستگی روحی و روانی در فرد نیز شود. با هدایت آب به قسمت های مختلف بدن باعث کاهش اسپاسم و سفتی و در نتیجه کاهش استرس در فرد شود.

کاهش درد و تورم

از دیگر مزایای آب درمانی میتوان به کاهش ادم و تورم اشاره کرد. از آن جایی که فشار حاصل از آب به عضلات میتواند در کاهش ادم تاثیر گذار باشد در بعضی از بیمارن توصیه به آب درمانی میتواند کمک بسیار زیادی به فرد کند. همچنین میتواند درد را مخصوصا درهایی که به دلیل خشکی مفاصل و عضلات هستند را کاهش دهد.

تنظیم هورمون ها

یکی دیگر از فواید آب درمانی تنظیم بعضی از هورمون ها مثل سطح کورتیزول در خون میباشد. این هورمون که در پاسخ به استرس ترشح میشود با آب درمانی میتوان آن را کاهش داد. از انجایی که کاهش سطح استرس باعث کاهش سطح کورتیزول میشود میتوان آب درمانی را در بهبود سلامت روان نیز بسیار موثر دانست.

کاهش سفتی در عضلات

یکی دیگر از فایده های آب درمانی بهبود سطح ROMیا محدودیت در حرکات عضلات میباشد. آب باعث بهبود کشش در عضلات میشود. به بیان دیگر کشش در عضلات هنگام آب درمانی بسیار راحت تر انجام میشود. بنابراین در بیمارانی مثل سی پی کا دارای سفتی در عضلات خود هستند یا افراد که دچار سکته مغزی شده اند میتوانند از آن بهره مند شوند.

به طور کلی بیمارانی که میتوانند از آب درمانی بهره مند شوند عبارت اند از :

ü    سکته مغزی

ü    فلج مغزی

üاتیسم

ü    بیش فعالی

ü    ارتروز

ü    ضایعات مخاعی

ü    جراحی های ارتوپدی و دست

ü    ضعف های عضلات

ü    انواع لنف های ادم

ü    ام اس

ü    پارکینسون

ü    لگن درد

ü    آسیب های ورزشی

ü    آرترید روماتوئید

انواع آب درمانی

آب درمانی گرداب: به جای غوطه ور ساختن بدن آب در گردش در اطراف بدن میشود. این روش برای بیماری هایی مثل سوختگی کاربرد دارد.

حمام های بخار: حمام‌ بخار شامل اتاق‌هایی میباشد که با ابزار های گرم و مرطوب میشوند و فرد در داخل اتاق آن قرار میگیرد. یک نوع حمام بخار به نام حمام ترکی است که رطوبت و دمای پایین تری را به کار می‌گیرد.

سونا: سونا نیز یک نوع از آب درمانی است که در آن هوای خشک و گرم باعث ویژگی هایی مثل تعریق برای پوست، سوزاندن کالری، شل شدن عضلات و بهبود کیفیت پوست  و .. می‌شود.

هیدروتراپی سرد و گرم: دراین نوع از آب درمانی  به عنوان آب درمان مداری میشناسند و شامل غوطه وری پی در پی در آب سرد و گرم برای درمان  دردهای  مزمن یا افزایش ترشحات لنفاوی است.

کمپرس: این نوع از آب درمانی شامل قرار دادن حوله‌های آغشته به آب گرم یا سرد روی قسمتی از بدن برای افزایش گردش خون آن قسمت یا کاهش التهاب است. بعضی از مواد مانند مواد معطر نیز میتوانند برای اهداف مختلف درمانی به این مواد اضافه می‌شوند.

مواردی که برای آب درمانی ممنوعه میباشد

• زخم های باز
• عفونت هایی که فعال میباشند
• مشکلات حسی
• هیدروفوبیا

یا هر موردی دیگر که توسط پزشک ،فیزیوتراپ یا کاردرمان با توجه به شرایط بیمار منع میشود. 

چند توصیه در هنگام آب درمانی

هنگام آب درمانی میتوان ورزش ها و تمرینات مختلفی را زیر نظر فیزیوتراپ یا کاردرمان انجام داد. اما یکی از تمرینات بسیار مهم در آب راه رفتن ساده میباشد که توصیه زیر برای بهتر انجام دادن آن میتواند کمک کننده باشد.

در هنگام راه رفتن در آب مثل هر تمرین دیگر باید به آرامی شروع شود. در آغاز کارحدود چند دقیقه به آهستگی در آب راه بروید و سپس آرام آرام و زیر نظر کاردرمان خود سرعت راه رفتن را افزایش دهید.

اگر درجه حرارت آب با دمای محیط متفاوت است به تدریج بدن خود را در معرض آب قرار دهید تا فشاری به سیستم قلبی عروقی شما وارد نشود.

اگر به خاطرکمتر شدن دردهای کمر و یا زانو در آب راه میروید و هدف شما از راه رفتن در آب این است که نفع بیشتر ببرید باید راه رفتن خود در آب را مقداری سریعتر انجام دهید به صورتی که در حین راه رفتن مقاومت آب را در ران های خود احساس نمائید.

اگر مبتلا به بیماری قلبی یا تنفسی  هستید مراقب باشید تا سریع در معرض تغییرات دما قرار نگیرید. درجه حرارت آب دوش قبل از استخر و آب خود استخر باید طوری باشد که خیلی تفاوت نداشته باشد.

 در ابتدا آهسته راه بروید ولی بتدریج سرعت خود را بیشتر کرده بصورتی که احساس کنید پاهای شما آب را کنار میزند و به جلو میرود. با این کار باید بتوانید مقاومت آب را در جلوی ران و ساق های خود احساس نمائید. این طرز راه رفتن موجب میشود عضلات مختلف شکم و عضلات اطراف ستون مهره و عضلات چهارسر ران به مرور قوی تر شده و بدنبال آن کمردرد و درد زانوی شما بتدریج کاهش میابد. 

سخن آخر

آب درمانی دارای فایده های بسیاری برای بسیاری از بیماران میباشد. کاردرمانی و آب درمانی در کنار همدیگر برای بعضی از بیماران میتواند معجزه آفرین باشد. بسیاری از بیمارن مثل فلج مغزی، اتیسم، بیش فعالی، ضایعات نخاعی و دیگر بیماران ارتوپدی و نورولوژی میتوانند از این خدمات آب درمانی بهره مند شوند. بنابراین با مشورت مرکز کاردرمانی در شرق تهران مهرآفرین خود یا پزشک مربوطه میتوانید از فایده های آب درمانی برای بیمار خود بهره مند شوید.