هیدروسفالی 

یکی از اختلالاتی که بخشی از جمعیت را درگیر میکند بیماری هیدروسفالی میباشد. این اختلال که با بزرگتر شدن سر شناخته میشود دارای عوامل و نشانه های مختلفی میباشد. این بیماری گه میتواند علائم خود را بعد از تولد به صورت های گوناگون نشان دهد میتواند عوارض مختلفی را از خود نشان دهد. در صورتی که دارای کودکی با مشکلات هیدروسفالی دارید در این مقاله همراه ما باشید.

هیدروسفالی چیست

این اختلال یا بیماری مغزی که به دلیل تولید بیش از حد مایع مغزی نخاعی در بخشی از مغز و انباشته شدن این مایع در بخشی از مغز که به آن بطن های مغزی میگویند و همچنین حفره های دیگر مغز که باعث میشود حجم مغزی افزایش پیدا کند. زمانی که این حجم افزایش پیدا میکند و سیستم های جذب و بازجذب در مغز نمیتوانند این حجم از مایع را بازجذب کنند دچار افزایش فشار درون مغز، میتواند باعث آسیب به بافت های مختلف مغزی و همچنین در موارد بسیار شدید باعث مرگ در افراد شود. این اختلال میتواند در کودکان یا بزرگسالان ایجاد شود و هر کدام از آن ها به دلایل مختلفی ایجاد میشود.

علت هیدروسفالی چیست

هیدروسفالی در سنین مختلف در کودکان و بزرگسالان میتواند به علت های مختلفی ایجاد شود. در کودکان بیشتر به دلایل بسته نشدن درز های مغزی و عدم بازجذب مایع مغزی نخاعی ایجاد میشود. همچنین در بزرگسالان نیز میتواند به علت های مختلفی نظیر عدم بازجذب یا بسته شدن مسیر جذب ایجاد شود. در زیر به صورت خلاصه وار به آن ها اشاره میکنیم:

·       تولید بیش از حد مایع مغزی نخاعی در بخشی از شبکه های مغزی که مغز نمیتواند به اندازه مناسب آن را دوباره جذب کند که میتواند به دلایل مختلفی مثل کارسیوم یا پاپیلوم باشد.

·       ابتلای مادر به بعضی از بیماری ها و انتقال آن به جنین و سپس ابتلای جنین به این بیماری ها

·       بیماری ها و اختلالات ژنتیکی در جنین که میتواند باعث هیدروسفالی شود.

تشخیص هیدروسفالی

این بیماری دارای عوارض و مشخصات خاص خود میباشد. در ابتدا پزشک با معاینات ظاهری سعی بر تشخیص میگذارد. سپس با تجویز تصویربرداری میتواند تشخیص خود را قطعی نماید.

علائم هیدروسفالی چیست

این بیماری میتواند در کودکان و بزرگسالان با علائم مختلفی ایجاد شود که مهمترین آن ها به شرح زیر میباشد:

هیدروسفالی در کودکان

کند ذهنی

ناتوانایی در طی مراحل حرکتی

بزرگ شدن سر

کج خلقی

مشکلاتی در دید و یا ناتوانایی در دیدن

مشکلاتی در راه رفتن یا اسپاسم عضلات

شلی در عضلات

هیدروسفالی در بزرگسالان

داشتن حالت تهوع که در زمان حرکت دادن تغییری ایجاد نمیشود.

اشکالاتی در قدرت ادراک فرد که میتواند با دیگر بیماری ها اشتباه تشخیص داده شود.

مشکلاتی در دید که میتواند ناشی از مشکلاتی در فشار بر روی عصب ششم باشد.

تاری دید که باید حتما مورد بررسی قرار بگیرد.

داشتن سر درد که این مشکل در هنگام صبح ها بیشتر میشود. البته این علائم میتواند با دیگر بیماری ها اشتباه گرفته شود بنابراین باید توسط پزشک مورد بررسی قرار بگیرد.

از دست دادن کنترل ادرار

طول عمر هیدروسفالی

بیماران هیدروسفالی از نظر طول عمر به دلیل موارد مختلف میتوانند از دیگر افراد جامعه کمتر باشند. طی تحقیقات و مطالعات انجام شده طول عمر این بیماران در 50 درصد مواقع کمتر از دیگر افراد جامعه میباشد و در موارد زیادی به دلیل اختلالات همراه در این نوزادان تا قبل از سن سه الی چهار سالگی میمیرند. در زمانی که بیمار دارای موارد همراه نمیباشد و یا تومور یا عوامل زمینه  ای دیگر را ندارد میتواند تا مقدار زیادی شانس زندگی را همراه خود داشته باشد.

عوارض هیدروسفالی

یکی از عوارض مهم هیدروسفالی از دست دادن مراحل حرکتی یا گفتار در کودک میباشد. در سنین مشخصی کودک باید مراحل حرکتی مشخصی را طی کند. یکی از عوارض این بیماری طی نکردن این مراحل در سنین خود میباشد. در این مواقع بنابرتشخیص پزشک کاردرمانی برای کودک تجویز میشود. در کاردرمانی با تقویت عضلات و تسهیل مراحل حرکتی سعی بر کاهش عوارض این بیماری میشود. همچنین در مواقعی که کودک دچار مشکلاتی در گفتار و کلام خود میباشد میتواند از خدمات گفتاردرمانی استفاده نماید. این خدمات میتواند باعث کاهش عوارض این بیماری شود.

درمان هیدروسفالی

این اختلال میتواند دارای درمان های مختلفی بسته به شدت آن دارد. این درمان بسته به پزشک معالج دارد. در ابتدا پزشک ممکن است با درمان های دارویی سعی بر بازجذب آن کند. سپس در مرحله بعدی میتوان جراحی را برای این این بیمار تجویز نماید. همچنین درمان های توانبخشی مثل کاردرمانی و گفتاردرمانی برای این کودکان میتواند تجویز شود. همچنین درمان هایی مانند کاردرمانی ذهنی یا درمان هایی مثل اتاق تاریک در کاردرمانی برای این کودکان زمانی که کودک دچار تاخیر های ذهنی و مشکلات ذهنی شده است تجویز نماید. درمان ها در این کودکان کاملا وابسته به شدت این بیماری و منطقه ی درگیری دارد. در بعضی از این موارد ممکن است جراح برای کودک یا بیمار شنت گذاری انجام دهد و با شنت و لوله گذاری سعی بر کاهش حجم این مایع و کاهش حجم سر شود. تمامی این موارد بسته به شدت عارضه و منطقه ی درگیری دارد.

مرکز درمان هیدروسفالی

برای درمان هیدروسفالی باید عوامل مختلفی را در نظر گرفت. این عوامل میتواند تحت تاثیر موارد مختلفی قرار بگیرد. زمانی که درمان جراحی باشد بیمارستان های که دارای پزشک متخصص مربوطه را دارند میتوانند کاندیدای مناسبی باشد. زمانی که احتیاج به مراکز گفتاردرمانی یا کاردرمانی میباشد مراکزی که زیر نظر سازمان نظام پزشکی فعالیت میکنند میتوانند گزینه ی مناسبی برای این قضیه باشند.

خلاصه

هیدروسفالی یک بیماری میباشد که میتواند عوارض مختلف و زیادی داشته باشد. در این بیماری سر بیمار بزرگتر از حالت عادی قرار میگیرد و میتواند عوارض زیادی را برای بیمار داشته باشد. درمان در این بیماران دارای وجه پزشکی و وجه توانبخشی میباشد. درمان های پزشکی و دارویی میتواند شامل درمان های جراحی در موراد شدید میباشد. درمان های توانبخشی شامل کاردرمانی و گفتاردرمانی میتواند باشد. در زمانی که در بعضی از بیماران مراحل حرکتی یا ذهنی و یا گفتاری به مشکلاتی برمیخورد این بیماران نیازمند دریافت خدمات توانبخشی خواهند بود. مراکز جراحی و کاردرمانی و گفتاردرمانی که همگی زیر نظر سازمان نظام پزشکی فعالیت میکنند برای درمان این کودکان مناسب باشند.