اختلالات رفتاری در کودکان اختلالاتی میباشند که به واسطه ی آن کودکان دارای مشکلاتی در رفتار خود نسبت به دیگران پیدا میکنند و این رفتار ها برای دیگران آزار دهنده خواهند بود. این اختلالات میتواند منشا های مختلفی داشته باشد و در افراد مختلف شدت های مختلفی از خود را نشان دهد. این اختلالات میتواند همراه با بیماری های مختلف باشد یا به تنهایی همراه کودک باشد. گاه اختلالات رفتاری میتواند نشانه ای از یک بیماری خاص باشد که باید حتما توسط پزشک متخصص ارزیابی شود. بنابراین در صورتی که دارای کودکانی با مشکلات اختلالات رفتاری میباشید در این مقاله همراه ما باشید.
اختلالات رفتاری یعنی مشکلاتی در نوع رفتار کودکان در تعامل با دیگران، پدر و مادر و دیگر کودکان. این اختلالات رفتاری میتواند باعث شود که کودک در محیط های اجتماعی از بقیه افراد رانده شود و نتواند محرک های مختلف مورد نیاز را دریافت کند. در نتیجه در کودکانی که این اختلال بسیار شدید میباشد کودک مستعد تاخیر در یادگیری نیز میشود. این اختلالات تا حد ممکن باید درمان شوند و جلوی دیگر اختلالات را بگیرند. اختلالات رفتاری میتوانند انواع مختلفی داشته باشند و در سنین مختلفی خود را نشان دهند. باید توجه داشت که این رفتار ها را نباید با شیطنت های دوران کودکی اشتباه گرفت و به کودک خود برچسب های مختلف بیماری را چسباند و اختلالات دوران کودکی را باید توسط متخصص ارزیابی و شناسایی کرد. کودکان اتیسم، بیش فعالی، کودکان دارای نقص توجه و تمرکز و کودکان پرریسک میتوانند از خود اختلالات رفتاری را نشان دهند. این اختلالات به صورت لجبازی یا رفتاری های خطرناک میتواند خود را نشان دهد.
کودکان میتوانند اختلالات رفتاری زیادی را از خود نشان دهند. اما بعضی از این اختلالات شیوع بیشتری را از خود نشان میدهند و شیوع بیشتری را دارند. بعضی از این اختلالات در کودکان عادی نیز مشاهده میشود و لازم نیست حتما کودک دارای بیماری خاصی باشد. این رفتار ها عبارت اند از:
لجبازی کردن
قشقرق کردن
داشتن رفتار های خطرناک
داشتن اضطراب
داشتن استرس
این ها از شایع ترین اختلالات رفتاری در کودکان میباشند. اما بعضی دیگر از رفتار ها مانند افسردگی نیز وجود دارند اما شیوع زیادی را در کودکان ندارند.
اختلالات رفتار در کودکان دارای تعریف مشخصی میباشد و باید دارای مشخصه هایی باشد که بتوان آن را اختلال نامید. برای همین موضوع این اختلالات به صورت کلی باید از رفتار های نرمال فاصله گرفته باشد و مدت زمان آن نیز باید طولانی باشد تا بتوان نام اختلال را برای روی آن گذاشت. البته باید توجه داشت که تمامی این رفتار ها به سن کودک، جنسیت، عوامل فرهنگی و اجتماعی بستگی دارد نمیتوان یک نسخه واحد را برای تمامی این کودکان به کار برد. در بعضی از مواقع این والدین میباشند که مشکلات رفتاری را میتوانند در کودکان ایجاد کنند. والدین میتوانند با پشتیبانی بیش از حد از کودک یا یاری رساندن بیشتر از حالت عادی به کودک یا به اصطلاح لوس کردن کودک میتوانند باعث به وجود آمدن مشکلات و اختلالات رفتاری در کودکان شوند.
بسیاری از مشکلات رفتاری در کودکان میتواند منشا بیرونی داشته باشد من جمله مشکلات رفتاری کودک پنج ساله. این مشکلات میتواند باعث بروز اختلالات جدی در یادگیری کودک شود و باعث شود یادگیری را مختل کند. از جمله این مشکلات رفتاری میتوان به بیش فعالی و یا حالت های آن اشاره کرد. کودکانی که به اصطلاح لوس شده اند نیز میتوانند در مشکلات رفتاری کودک پنج ساله نقش بسیار زیادی داشته باشد. این مشکل به دلیل عدم یادگیری مناسب کودک به دلیل اختلالات رفتاری که دارد میتواند در سنجش مدرسه کودک تاثیر زیادی بگذارد و از آن جایی که این سن نزدیک سن سنجش کودکان میباشد میتواند بسیار مهم باشد. در سنجش مدرسه به دلیل ارزیابی مهارت های مختلفی از کودک، کودکانی که دارای اختلالات رفتاری شدید و به دنبال آن تاخیر در یادگیری میشوند میتوانند مشکل ساز باشند. این کودکان در سنجش نیز میتوانند مشکلاتی را تجربه کنند.
یکی از مهمترین مشکلات رفتاری در کودکان پیش دبستانی اتفاق می افتد. این کودکان به دلیل نیاز به تعامل زیاد با دیگر کودکان و مربی های خود و نیاز به رابطه ی درست با دیگر کودکان، وجود اختلالات رفتاری زیاد در این کودکان به چشم می آید. اختلالات رفتاری در کودکان پیش دبستانی میتواند به چندین دسته طبقه بندی شود. وجود اختلالات بیش فعالی، اختلالات توجه و تمرکز، وجود مشکلات رفتاری، اختلالات تعامل با دیگر کودکان، ناتوانایی کودک در بازی کردن با دیگر کودکان از جمله مشکلات و اختلالات رفتاری میباشد که کودکان در سنین پیش از دبستان میتوانند با آن مواجه شوند. البته مشکلات و اختلالات رفتاری میتواند یکی یا همه ی اینها را دربربگیرد که تشخیص و درمان آن بر عهده ی پزشک متخصص میباشد.
مبحث اختلالات رفتاری در کودکان و درمان آن یک مبحث بسیار تخصصی میباشد که بر عهده ی متخصص مربوطه میباشد. این مسئله بسیار زیاد میتواند به فرهنگ و اطرافیان کودک ارتباط داشته باشد. چرا که یک رفتار میتواند در یک فرهنگ اختلال حساب شود و یک فرهنگ دیگر این رفتار عادی محسوب شود. یک خانواده رفتار را عادی تلقی کند و یک خانواده همان رفتار را عادی تلقی نکند. بنابراین برای درمان باید به خیلی به نکات توجه داشت و تمامی این موارد را متخصص مربوطه میتواند ارزیابی کند. درمان اختلالات رفتاری میتواند 2 حالت داشته باشد. درمان های دارویی و درمان های توانخبخشی. در درمان دارویی با توجه شدت و نوع رفتار کودک پزشک داروهای لازم را تجویز میکند و شدت علائم را کاهش میدهد. همچنین در بعضی از شرایط نیز درمان های کاردرمانی که از درمان های توانبخشی محسوب میشوند تجویز میشود. بنابراین متخصص مربوطه درمان های لازم را تجویز میکند. در بعضی از کودکان نیاز میباشد که هرد درمان دارویی و کاردرمانی در کنار یکدیگر قرار بگیرد تا نتیجه درمان بهتر حاصل شود و کودک رفتار های اضافی خود را بهتر بتواند کنترل کند و مشکلات رفتاری کودک کاهش پیدا کند. بنابراین برای درمان مشکلات رفتاری در کودکان پزشک کتخصص مربوطه میتواند سیر درمان را مشخص کند.
همانطور که در بالا توضیح داده شد یکی از درمان های مشکلات و اختلالات رفتاری در کودکان درمان های توانبخشی و کاردرمانی میباشد. این درمان در بعضی از موارد درمان اصلی کودک دارای اختلالات رفتاری میباشد. در کاردرمانی با استفاده از تمرینات و بازی های درمانی به کاهش اختلالات رفتاری در کودکان کمک زیادی میشود. در حقیقت در کاردرمانی با استفاده از فعالیت های درمانی میتوان بسیاری از مشکلات کودک را کاهش داد و حتما باید به این نکته دقت کنید که فرد مورد نظر برای درمان اختلالات رفتاری کاردرمان باشد و از داشتن کارت نظام پزشکی او اطمینان کافی داشته باشید.
مراکز درمان اختلالات رفتاری در کودکان مراکز کاردرمانی میتوانند باشند. این مراکز حتما زیر نظر سازمان نظام پزشکی فعالیت دارند. یکی از بهترین مراکز درمان اختلالات رفتاری در کودکان مرکز کاردرمانی مهرآفرین میباشد که میتواند با مشارکت دادن والدین در جلسات درمان به نتیجه ی درمانی بسیار خوبی برسد. این درمان در کنار درمان های دارویی میتواند برای کودک بسیار مفید باشد و در صورت تشخیص پزشک میتوانند بسیار کمک کننده باشد. بنابراین این مرکز میتواند مقصد خوبی برای درمان مشکلات رفتاری کودکان باشد.